Taken van de Provincie

Financiën

Om al deze taken uit te voeren hebben de provincies geld nodig. Dat krijgen ze vooral van het Rijk, om precies te zijn uit het Provinciefonds. Naast deze uitkeringen uit de rijksschatkist heeft de provincie ook enkele eigen inkomsten. De belangrijkste daarvan wordt gevormd door de ‘opcenten’ op de motorrijtuigenbelasting. Dat is een toeslag op de wegenbelasting die per provincie kan verschillen.

1. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

De zorg voor de ruimtelijke ordening in de provincie is de belangrijkste taak voor de provincie. Ruimtelijke ordening, of planologie, betekent het indelen van de beschikbare ruimte in de provincie. De provincie bepaalt waar wegen, spoorweg- en scheepvaartverbindingen, woon- en industriegebieden, agrarische en natuurgebieden en recreatieve voorzieningen komen. Daartoe maakt de provincie zogeheten streekplannen. Gemeenten die binnen zo’n streekplan vallen hebben bij het maken van hun eigen plannen rekening te houden met het streekplan. Op deze manier worden de plannen van de gemeenten op elkaar afgestemd.

Omdat het streekplan zo belangrijk is, gaat de provincie bij het maken ervan niet over één nacht ijs. Eerst wordt de situatie goed onderzocht. Pas als de betrokken gemeenten, allerlei actiegroepen en belanghebbende burgers de gelegenheid hebben gehad er hun mening over te geven, wordt het streekplan behandeld door Provinciale Staten. Daarna wordt er een besluit over genomen. Het duurt vaak jaren voor het zo ver is.

2. Milieubeheer

De provincie houdt toezicht op de naleving van milieuwetten op het gebied van lucht, bodem en water. Daarvoor worden o.a. verordeningen en vergunningenstelsels gebruikt. Daarnaast zorgt de provincie voor de bestrijding van verontreiniging, bijvoorbeeld door bodemsanering en het gebruik van zuiveringsinstallaties. Ook geeft de provincie aan waar bouwpuin, autowrakken, bedrijfsafval en ander schadelijk afval wordt opgeslagen. Tot slot valt natuur- en landschapsbehoud ook onder milieubeheer.

3. Welzijn

De provincie maakt plannen voor allerlei welzijnsvoorzieningen, zoals verzorgingshuizen, ziekenhuizen, openbare bibliotheken, scholen, voorzieningen voor verstandelijk en lichamelijk gehandicapten en jeugd- en jongerenclubs.

4. Waterstaat

De provincie heeft ook de zorg voor de provinciale waterhuishouding. Ze houdt toezicht op de waterschappen. Die zorgen ervoor dat het waterpeil niet te hoog of te laag wordt en de kwaliteit van het water goed is. Naast deze ‘natte waterstaat’ is de provincie verantwoordelijk voor de ‘droge waterstaat’. Dat is de aanleg en het onderhoud van provinciale wegen, bruggen en viaducten.

5. Economische en agrarische zaken

De provincie heeft de zorg voor ruilverkavelingen en het bevorderen van de werkgelegenheid. Het provinciebestuur bevordert de vestiging van bedrijven die werkgelegenheid scheppen. Daarbij komt het soms aan op een moeilijke afweging: werkgelegenheid tegenover de zorg voor het milieu.

6. Openbaar vervoer

De provincie speelt een belangrijke rol bij de organisatie van het streekvervoer. Omdat het openbaar vervoer tegenwoordig veelal is geprivatiseerd, zorgt de provinciale overheid er als een soort regisseur voor dat het goed is geregeld. Bereikbaarheid is natuurlijk erg belangrijk voor de inwoners van de provincie.

7. Toezicht op de gemeenten

Ook belangrijk is het toezicht op de gemeenten. De gemeenten laten elk jaar hun begroting en jaarrekening goedkeuren door het college van Gedeputeerde Staten.

8. Rechtspraak

Tenslotte kan iedereen die in conflict komt met een gemeentebestuur en vindt dat de gemeente onredelijk handelt, in beroep gaan bij Gedeputeerde Staten, bijvoorbeeld als je het niet eens bent met een gemeentelijke beslissing over een bijstandsuitkering of als je bezwaar hebt tegen een bestemmingsplan.